رؤیای آمریکایی و داستان باغ وحش

نویسنده : ادوارد آلبی
مترجم : ناهید طباطبایی
قیمت : 2800 تومان
شمارگان : 1100 نسخه
انتشارات : شور
کتاب رؤیای آمریکایی و داستان باغ وحش حاوی دو نمایشنامه از ادوارد اَلبی، نمایشنامهنویسِ بزرگِ آمریکاییست. اَلبی را پیش از هر اثری، در دنیا با شاهکارِ بینظیرِ چهکسی از ویرجینیا وولف میترسد؟ میشناسند اما آثارِِ دیگرِ او نیز از قابلیتهای فراوانی برخوردارند. بهعنوان مثال داستان باغ وحش که اولین اثرِ آلبی بهشمار میرود نشان از نبوغ او دارد. این نمایشنامه در سال 1958 نوشته شد و یکسال بعد، جایِ آنکه در آمریکا اجرا شود، در برلین بهروی صحنه رفت. علت این امر این بود که تهیهکنندهگانِ آمریکایی با نمایشنامههای کوتاه میانهی خوبی نداشتند و اجرایِ آن برایشان صرفِ مالی نداشت، ضمن اینکه مخاطبان نیز چندان به دیدنِ نمایشنامههای کوتاه رغبت نشان نمیدادند. در کنارِ این عوامل، گمنام بودنِ نمایشنامهنویس را نیز باید اضافه کرد. در آن زمان هنوز هیچکس نامی از ادوارد اَلبی نشنیده بود. تهیهکنندگان بعد از خواندنِ داستان باغ وحش آنرا دستِ کم گرفتند و این کارگردانانِ اروپایی بودند که قابلیت اثر را دریافتند و حاضر شدند آنرا روی صحنه ببرند. ماجرای داستان باغ وحش، مثل آثارِ دیگر اَلبی، ماجرای سادهای دارد. مردی رویِ نیمکتِ پارکی نشسته است که مردِ دیگری سر میرسد و گفتوگویِ نهچندان عادیای بینِ این دو شکل میگیرد و ماجرا به مسیری کاملا تراژیک منتهی میشود.
رؤیای آمریکایی نیز، به لحاظ جهانبینی، شباهت بسیار زیادی با داستان باغ وحش دارد. یأس در سراسرِ نمایشنامه موج میزند و این یکی از ویژگیهای مهم آثارِ اَلبیست. این نمایشنامه، بعد از اجرا، با انتقاد خیلِ عظیمی از منتقدان مواجه شد، چندانکه نویسنده را بر آن داشت تا نسبت به انتقادها موضع بگیرد و پاسخ دهد:
«آیا نمایشنامه حالتِ تهاجم دارد؟ امیدوارم. میخواستم که مهاجم باشد و حیرتانگیز و سرگرمکننده. نمایشنامه، پوچگرا، هرزه و متکبرانه است؟ خب، بگذارید بگویم که رؤیای آمریکایی تصویر زمانهی ماست البته آنطور که من میبینم»

نيما ايرانی

