دو بدن شاه (تأملاتی دربارهی نشانهشناسیِ بدن و قدرت)

نویسنده : احمد اخوت
قیمت : 6500 تومان
انتشارات : خجسته
«بورخس در پیشگفتار کتاب موجودات خیالی مینویسد: «در جهان همه چیز با هم پیوند دارند: از شاهزاده هملت گرفته تا نقطه، خط و سطح، سطوح مستوی گسترده و کثیرالوجه، از پیوند میانِ اسمهای کُلّی گرفته تا شاید وابستگیِ هر یک از ما با یکی از اربابِ انواع. مختصر بگوییم؛ همهی چیزها با هم. با جهان» (دو بدن شاه، مقدمه)
احمد اُخُوَّت بعد از کتابهای تا روشنایی بنویس، کتاب من و دیگری، ای نامه! و چندین و چند ترجمهی دیگر، امسال با کتاب دو بدنِ شاه در نمایشگاه تهران حضور پیدا کرده. این کتاب را نشر خجسته منتشر کرده است و مثل دیگر آثارِ اُخُوَّت جذابیتهای خاصِّ خود را دارد. او در این کتاب بسیاری عکسها و تصاویرِ تاریخی و اسطورهای را بههم پیوند میزند و از دلِ آنها ایدههایی عجیب و جالبی بیرون میکشد. از جمله دو تصویر که بررسی آنها نکاتِ قابل تأملی را نشان میدهد؛ یکی عکسِ سربازان بر جسدِ چهگُوارا و دیگری نقاشی مانه.
وقتی دو تصویرِ مورد نظر را نگاه میکنید شباهتِ فراوانی بینِ آن دو وجود دارد. اخوت بر این شباهتها انگشت میگذارد و سعی دارد آنها را نشانهشناسی کند. بهعنوان مثال در همین بخشِ کتاب (بقایایِ چهگُوارا) دوباره تصویری از مدونا- خوانندهی پاپ- با تصویری از چهگُوارا مقایسه شده است که شباهتهای انکارناپذیری دارند. اخوت البته تنها به همین شباهتها بسنده نمیکند بلکه سراغِ تصاویرِ مومیاییشدهی لنین و استالین میرود و دستی هم به ریشِ بلندِ فیدِل میکشد! در بخشِ دیگری از کتاب که جذابیتهایش کم از بخشهای دیگر نیست، مبارزهی پوتین با یکی از قهرمانانِ کاراتهکاهای جهان مورد بررسی قرار میگیرد و بعد میرسد به گفتهی کاسترو راجع به لزوم قدِّ بلند یک رئیسجمهور. البته اخوت اشاره میکند اگر رئیسجمهوری مثل پوتین متوسط بود چه باید بکند و نتیجه میگیرد که چنین کسی باید جایِ دیگر، قدرتش را نشان دهد.
*عنوان مطلب برگرفته از یکی از فصلهایِ کتاب است؛ جاییکه مؤلف به ریشِ کاسترو گریز میزند و سعی میکند مناسبت ظاهری او را با مناسبت قدرت پیوند دهد.

فرشاد کرامتی

