هزارکتاب- نسترن صائبی: شصت و یکمین نمایشگاه بین المللی کتاب فرانکفورت سه شنبه شب (13 اکتبر) کار خود را آغاز و یکشنبه (18 اکتبر) آن را به پایان رساند.
از مهمترین رویدادهای این نمایشگاه، میتوان به گرایش و سیری اشاره کرد که صنعت چاپ و رسانه به سمت دیجیتالی شدن برداشته است. در حقیقت این صنعت امیدوار است بتواند از این طریق بازارهایی با الگوهای تجارتی جدید ایجاد کند.
یکی از این امکانات، خواندن کتاب از طریق تلفن همراه، کتابهای الکترونیکی و حتی صوتی است که در نمایشگاه امسال انواع این خدمات معرفی شدند. گفتنی است که کتابهای صوتی در چند سال اخیر رشد قابل توجهی داشته و گردش مالی آن به 200 میلیون یورو رسیده است.
افتتاحیهی نمایشگاه با سخنرانی آنگلا مرکل
نمایشگاه کتاب فرانکفورت امسال با سخنرانی صدراعظم آلمان و معاون رییس جمهوری چین به عنوان کشور مهمان منتخب در نمایشگاه امسال گشایش یافت.
آنگلا مرکل در این مراسم از اندیشمندان خواست تا با کنجکاوی زیادی به آثار و فرهنگ چین توجه کنند. وی از این مهمان ویژه نیز خواست تا آمادهی پذیرش سوالهای انتقادی باشد.
وی گفت: «در مناظرات نباید محدودیتی وجود داشته باشد، زیرا هیچ هنری به اندازهی هنر ادبیات موضوع آزادی بیان را برجسته نمیکند. اینگونه نمایشگاهها فرصتهای خوبی را برای تصویرسازی بهتر از چین به وجود میآورد. من از همه میخواهم که حس کنجکاویشان را بالا ببرند، پیشداوری نکنند و هر سوالی که میخواهند مطرح کنند»
چین، مهمان افتخاری
میهمان ویژهی امسال این نمایشگاه، چین بود که بیش از 50 نویسنده و حدود 300 ناشر و عرضهکنندهی کتاب از این کشور در نمایشگاه حضور داشتند و 7 هزار و 600 عنوان كتاب را در معرض نمایش گذاشتند. این نمایشگاه میزبان 450 مراسم ادبی نیز دربارهی ادبیات چین بود. در حقیقت این نخستین باری است كه چین در نمایشگاه كتاب فرانكفورت كه از آن به عنوان المپیك صنعت چاپ یاد میشود به عنوان مهمان افتخاری شركت کرده است.
جی جین پینگ، معاون رییسجمهور چین در مراسم افتتاحیه نمایشگاه، این رویداد را فرصت مناسبی برای کشور خود دانست و گفت: کشور من 30 سال بعد از اصلاحات آماده بازگشایی بیشتر است. کشور من در این تبادل فرهنگی انتظار احترام و درک متقابل را دارد.
كتابخانهی دیجیتال اروپا
اتحادیهی اروپا هم از این فرصت استفاده كرد و كتابخانهی دیجیتالی بوكشاپ خود را در این نمایشگاه معرفی كرد. با راهاندازی این كتابخانهی دیجیتال اسنادی که بیش از 50 سال قدمت دارند به 50 زبان زندهی دنیا به صورت رایگان در اینترنت قابل دسترس شدند. اشخاص، شركتها و كتابخانههای دیگر از سرتاسر جهان میتوانند فایلهایی را دانلود كنند كه قدمت آنها به سال 1952 و زمانی برمیگردد كه اتحادیهی اروپا با شش كشور ایجاد شده بود.
زبانهای رسمی اتحادیهی اروپا از چهار زبان اكنون به 23 زبان رسیده، اما برخی از این اسناد آنلاین به زبانهای چینی، روسی و حدود 20 زبان دیگر نیز موجود هستند.
حدود 110 هزار نشریه یا 12 میلیون صفحه كه برابر با چهار كیلومتر قفسهی كتاب است از آرشیوهای اتحادیهی اروپا از ماه فوریه 2008 و با هزینهای حدود 5/2 میلیون یورو (75/3 میلیون دلار) اسكن شدهاند. این كتابخانه اكنون حدود 140 هزار نشریه دارد و 1500 نشریه دیجیتال هر سال به آن اضافه میشود.
گوگل با کتابهای دیجیتالش
گوگل، غول اینترنتی نیز به نوبهی خود در این نمایشگاه حضور پیدا کرد تا سرویس آنلاین خود با عنوان Google Editions را معرفی کند. این سرویس در حقیقت کتابهای الکترونیکی را ارایه میدهد که کاربرها میتوانند آن را در تلفنهای همراه یا کتابخوانهای الکترونیکی دانلود کرده و بخوانند.
با توجه به روند دیجیتال شدن شدن صنعت چاپ و نشر ، این سرویس از اهمیت ویژهای برخوردار است، اما از سوی دیگر ناشرها و نویسندها نگران قیمت کتابهای خود هستند و میترسند که این سرویس نتواند درآمد مورد نظرشان را برآورده کند. زیرا در صورت دیجیتالی شدن کتابها، قانون کپیرایت مطرح میشود و اصحاب کتاب دوست ندارند به شرایط نابسامانی که در صنعت فیلم در اثر رعایت نشدن این قانون به وجود آمده، دچار شوند. این موضوع جنجال بزرگی به پا کرده و تبعات آن حتی به نمایشگاه نیز کشیده شد.
سخنگوی گوگل در این نمایشگاه با اشاره به اینکه نیم میلیون نشریه در نیمهی سال میلادی بعدی در دسترس کاربرها قرار خواهد گرفت، گفت: ناشرهایی که کتابهای خود را در این سرویس قرار دادهاند، خودشان قیمت کتاب را تعیین میکنند و این شرکت 55 درصد از سود حاصل از فروش آنها را خود برداشته و بقیه را به فروشندههای کتاب برمیگرداند.
حضور هرتا مولر
هرتا مولر، نویسندهی آلمانی که به تازگی موفق به دریافت جایزهی نوبل ادبیات شده، علیرغم بیماریاش در نمایشگاه کتاب فرانکفورت حضور یافت.
این نویسندهی 56 ساله در نخستین شب حضورش در نمایشگاه كتاب فرانكفورت، به روخوانی رمان جدیدش با عنوان نوسان تنفسی در شهرداری شهر فرانکفورت پرداخت. انتشارات هانسر ناشر این نویسنده قبل از حضور مولر اعلام کرده بود که او اگر چه میتواند در این نمایشگاه شرکت کند ولی هنوز حال مساعدی ندارد، به همین دلیل برنامهی دیگر کتابخوانی مولر که قرار بود در شهر اسن برگزار شود، لغو شد.
و حضور گونتر گراس در شب آخر
در شب آخر نمایشگاه گونترگراس نویسندهی 82 ساله و برندهی جایزهی نوبل امسال همراه با نوای موسیقی، رمان مشهورش طبل حلبی را روخوانی كرد. اما كتابخوانی گونترگراس تنها برنامهی او در این نمایشگاه نبود. این نویسنده كه از او به عنوان برجستهترین نویسندهی زندهی اروپا یاد میشود در جریان انتخابات اخیر آلمان از مخالفهای آنگلا مركل، صدراعظم آلمان بود و در این مراسم از وی انتقاد کرد.
گونتر گراس گفت كه سیستم سیاسی آلمان پس از 60 سال هم در ظاهر و هم در باطن دچار شكاف و دودستگی شده است. او خطاب به آنگلا مركل افزود: ما از اوضاع سایر كشورها خبر داریم و باید به آنها نیز اهمیت بدهیم، اما خواهش میكنم فراموش نشود كه در موقع گفتن این حرفها به اوضاع اسفبار خودمان هم بپردازیم. ما نباید بهگونهای رفتار كنیم كه انگار آخر دموكراسی هستیم.
گفتنی است که مارگارت اتوود نویسندهی کانادایی و هاکان نسسر نویسندهی داستانهای جنایی از سوئد نیز در این مراسم شرکت کردند.
ادامه دارد...
 |
 |
 |
 |
