غرور و تعصب

نویسنده : جین آستین
مترجم : کیوان عبیدی آشتیانی
تعداد صفحه : 576 صفحه
قیمت : 9500 تومان
انتشارات : افق
رمانهای جین آستین زندگی طبقهی متوسط در انگلستان قرن هجدهم، با تمام آداب و رسوم، میهمانیها، دوروییها، فرصتطلبیها، فریبکاریها، و ازدواجهای آن دوران را به تصویر میکشد، اما رمانهای او به هر زبان و در هر زمانهای که ترجمه میشوند همیشه پرفروش بودهاند. شاید علت این امر آن باشد که جین آستین، زنی که تمام زندگیش 44 سالهاش را در ییلاق و در میان محیطی آشنا گذراند و دربارهی آن نوشت، بهخوبی پیوند اصلی طبیعت انسان را با اجتماع درک کرده بود. قهرمانان زن رمانهای جین آستین در طول داستان بهتدریج به آنچه در ابتدای داستان از آن غافل بودهاند پی میبرند و دیگر شخصیتها نیز اگر کاستی و کژی داشته باشند، از نیش قلم طنز آستین در امان نمیمانند. غرور و تعصب مشهورترین رمان جین آستین نیز همین منوال به پیش میرود. رمان با اعلام اینکه مردی مجرد که ثروتی هنگفت دارد باید همسری اختیار کند، آغاز میشود. پس از این اعلامیهی صریح وارد خانوادهی بِنِت میشویم که چهار دختر دارند و بنابراین باید منتظر چهار ازدواج باشیم. آقای بینگلی جوان و ثروتمند و دوستش، آقای دارسی خوشسیما و «با درآمد 10هزار پوند در سال»، وارد صحنهی رمان میشوند، اما آقای دارسی به خود مطمئن و مغرور است و الیزابت بنت، دختر خانوادهی بنت، دربارهی او دچار تعصب (بهتر است بگوییم پیشداوری) میشود. با پیدا شدن شخصیتهای دیگر و گرهافکنیها در راه چهار خواهر و خواستگارانشان، در آخر، هم الیزابت از پیشداوری خود دربارهی دارسی دست میکشد و هم دارسی دست از تفاخر برمیدارد و زیباترین و شادمانترین ازدواج رمان انجام میگیرد.
گفتهاند که در این رمان جین آستین از زبان الیزابت سخن میگوید و اشخاص و رویدادها را میسنجد. او با واقعگرایی و گاهی به زبان طنز از خودفریبی و اختلاف طبقاتی و ریاکاری مردمان روزگار خویش خرده میگیرد و مشاهدهگرشکل گرفتن شخصیت اطرافیانش است.
در غرور و تعصب میتوان زندگی زنان در پایان قرن هجدهم و آغاز قرن نوزدهم انگلستان را نیز واکاوی کرد. تحصیلات رسمی محدود، فرصتهای شغلی اندک و در عوض همسریابی در میهمانیهای تشریفاتی از خصوصیات زندگی زنان طبقهی متوسط آن روزگار بود. جامعهی زنان را در مشاغلی همچون پزشکی و حقوق نمیپذیرفت و تحصیلات بالا برای زنان «ناامن» محسوب میشد. در حقیقت زنان تا حد زیادی وابسته به خانواده و اقوام خود بودند. زنانی که درصدد تامین مالی خود بودند اغلب به پرستاری بچه و یا ندیمگی اشراف تن میدادند و این هردو آنها را در معرض تحقیر و تهدیدهای دیگر قرار میداد. در رمان غرور و تعصب میبینیم که با خانم جِنکینسون چگونه رفتار میشود. در این میان، اگر زنی ازدواج نمیکرد، آزار بیشتری میدید، بهویژه اگر از حفاظت خانواده برخوردار نبود. چنین زنانی سعی میکردند برای حفظ «آبروی»شان اگر نه کنار خانوادهی خود، دستکم ملازم بانویی دیگر باشند. حفظ «آبرو» در انگلستان قرن هجده و نوزده هنوز چنان مهم بود که بخشی نسبتا طولانی از رمان و شخصیتپردازی و رستگاری لیدیا، خواهر کوچک الیزابت، را به خود اختصاص داده است.
جین آستین، در چنین روزگاری و در چنین محیط کوچکی، به قول برادرش «زندگی خالی از هر رویداد» را گذراند و هرگز ازدواج نکرد، اما انعکاس آنچه در ذهن او روی داده است تا کنون باقی است.
رمان جذاب غرور و تعصب را نشر افق به نوعی دیگر، و به گمان من نوعی زنانه، چاپ کرده است. هنگام خریدن کتاب، آنچه در نگاه اول توجه خود مرا جلب کرد جلد پارچهای بسیار زیبای آن بود؛ پارچهای کرمرنگ با گلهای ریز آبی و خاکستری. گمان کنم شما هم موافق باشید كه جلد پارچهای گلدار و قطع جیبی مطلوب سلایق زنانه است.

معصومه اکبری

